Het burgerpersoneel bij Defensie

Joël Dierickx

Voor personen extern aan Defensie, maar soms ook voor militairen, kan de aanwezigheid van burgers binnen het Departement vreemd overkomen. Laten we deze minderheid en haar vele specifieke kenmerken eens van naderbij bekijken.

Wie zijn ze?

Ondanks hun beperkte aantal, iets minder dan 1.500 mensen, voeren de burgers zeer diverse taken uit en maken ze deel uit van categorieën die onderling soms sterk verschillen.

 

De overgrote meerderheid van de burgers (1.100) zijn statutairen. Dat wil zeggen dat ze benoemd zijn en een eed hebben afgelegd. De grootste groep onder hen zijn de CAMU, naar de naam van de bedenker van het statuut van de Rijksambtenaren. Ze volgen exact dezelfde regels als de ambtenaren van de andere federale overheidsdiensten. In de familie van de statutairen vinden we ook het veiligheidspersoneel van ACOS IS, de aalmoezeniers, de moreel consulenten en de onderwijzers van de KMS en de KSOO terug. Elke categorie is onderworpen aan zijn eigen statuut, met zijn eigen regels, wat het beheer bemoeilijkt van de eenheden waar meerdere statuten naast elkaar bestaan.

 

De tweede groep burgers wordt gevormd door de contractuelen. Ze zijn aangeworven op basis van een arbeidscontract, net als in de privésector.

 

Naast deze twee grote categorieën vinden we ook burgers terug die niet als Defensiepersoneel worden beschouwd. Dit zijn, onder andere, onderzoekers aangeworven door het patrimonium, gedetacheerde professoren van de Gemeenschappen bij de KSOO of HORECA-personeel dat, oorspronkelijk, in de Prins Albertclub werkte en dat nu in bepaalde messes van Defensie is tewerkgesteld.

ScreenShotBurNL
Het wervingsproces

Elke burgeraanwerving, met uitzondering van de Rosetta-contracten waarover we hierna zullen spreken, gebeurt verplicht via SELOR. Alle jobaanbiedingen worden op de website van SELOR gepubliceerd en de inschrijving voor de selectie gebeurt op deze site. Afhankelijk van het aantal kandidaten kunnen een of meerdere proeven worden georganiseerd voorafgaand aan het interview. De laureaten van de voorafgaandelijke proeven worden vervolgens uitgenodigd voor het interview. Het resultaat daarvan bepaalt het slagen en de klassering van de kandidaat of zijn niet slagen.

 

De ROSETTA-contracten, ook startbaanovereenkomsten genoemd, zijn contracten van een jaar die worden voorgesteld aan jongeren onder de 26 jaar. Deze contracten zijn hernieuwbaar tot de jongere de leeftijd van 26 jaar bereikt. Het is het enige type werving dat niet via SELOR verloopt. Defensie organiseert dus zelf de interviews op basis van haar behoeften.

Wat zijn hun taken bij Defensie?

Historisch gezien waren een groot aantal burgerarbeiders tewerkgesteld in de ateliers van Defensie, in het Arsenaal te Rocourt (CC R&A) of in het kwartier Westakkers. Vele contractuelen waren ook werkzaam in Duitsland, bij de Belgische Strijdkrachten. Vandaag zijn de behoeften van het Departement geëvolueerd en de burgers bezetten hoofdzakelijk zeer specifieke of uiterst technische functies. Hieronder vinden we architecten, vertalers, juristen, informatici, onderzoekers, verplegers, kinesisten of het onderhoudspersoneel van het Militair Hospitaal terug.

De 5 eenheden met het grootste aantal burgerpersoneelsleden
(ACOS IS niet inbegrepen)
  • MHKA – 170 burgers

  • CC R&A – 128 burgers

  • KMS – 106 burgers
  • CC Infra – 101 burgers
  • DG Jur – 82 burgers
De burgerhiërarchie

Hoewel ze werken bij Defensie, volgen de burgers de regels die gelden voor de hele federale overheid. Ze hebben bijgevolg hun eigen hiërarchie die onafhankelijk is van de militaire hiërarchie. Zo zal een burger steeds een statutaire hiërarchische burgermeerdere hebben, wat niet belet dat hij een militaire of contractuele functionele chef heeft. Het centrale beheer van het burgerpersoneel wordt verzorgd door de sectie HRB-Civ van DG HR.

 

De burgers zijn verdeeld over 4 niveaus, afhankelijk van het behaalde diploma:

 

  • Niveau A = universitaire studies / master / licentie
  • Niveau B = bachelor / graduaat
  • Niveau C = hoger secundair
  • Niveau D = zonder diploma

 

Het niveau A is op zijn beurt onderverdeeld in 5 klassen: van A1 tot A5, waarbij deze laatste de top van de hiërarchie uitmaakt. De taal van het behaalde diploma bepaalt de taalrol van het individu.

Verdeling van de burgers per niveau en titel/graad
Niveau Klasse Titel (niveau A) / Graad (andere niveaus) Aantal burgers
A A5 Secretaris-generaal / Adviseur-generaal 2
A4 Adviseur-generaal 7
A4 Attaché (contractueel onderzoeker) 1
A3 Adviseur / Attaché (informatici) 47
A2 Attaché 134
A1 Attaché 124
B n/a ICT-deskundige / Administratief deskundige/ Technisch deskundige 236
C n/a Administratief assistent / Technisch assistent 315
D n/a Administratief medewerker / Technisch medewerker
/ Schoonmaakmedeweker
413
Specifieke statuten (niveaus A & B) 170

Binnen elke klasse of elk niveau is het mogelijk te evolueren naar een hogere weddeschaal, op voorwaarde een bepaald aantal positieve evaluaties te bekomen.

 

Een systeem van bevorderingsexamens tot het hogere niveau, georganiseerd door SELOR, biedt de statutairen de mogelijkheid te evolueren binnen de verschillende niveaus. Binnen het niveau A is de overgang van een klasse naar een andere mogelijk op basis van het onderzoek van de kandidaturen door de Directieraad. Die bestaat uit alle ambtenaren A4 en A5.

 

De voorzitter van de Directieraad, dhr. Christian GOSSIAUX, is de bevoegde autoriteit voor alle vragen met betrekking tot het burgerpersoneel.

De Directieraad
  • Dhr. Christian Gossiaux (Voorzitter) – DG Jur

  • Dhr. Ludwig Van Der Veken (Secretaris-generaal)  – Gedetacheerd

  • Dhr. Stéphane Declercq – MRC&I

  • Dhr. Jean-Jacques Harotin – CC Infra

  • Dhr. Marc Offermans – DG Jur

  • Dhr. Francis Piccu-Van Speybrouck – ILE

  • Dhr. Ivan Van den Bergh – Gedetacheerd

  • Dhr. Alfons Vanheusden – DG Jur

  • Dhr. Etienne Wampach –  DG Jur

Welke toekomst voor de burgers bij Defensie?

Net als de militairen hebben de burgers hun aantallen zeer sterk zien dalen de laatste jaren. De Strategische Visie voorzag in 1.000 burgers in 2030, met een aanwerving van 50 per jaar. Gezien het personeelstekort in onze structuur zal de werving van burgerpersoneel via SELOR op 150 per jaar worden gebracht vanaf 2019. Defensie zal bovendien het aantal ROSETTA verhogen om het personeelstekort, dat zich nog sterker zal laten voelen tussen 2020 en 2028, zoveel mogelijk te beperken.

De HR-uitdaging
De HR-uitdaging
Defensie verlaten
Defensie verlaten
Waarden in een stripverhaal
Waarden in een stripverhaal