Defensie: een mozaïek van lerende teams

Philip VAN IMPE

Ergens in onze organisatie mijmert een korpsadjudant over zijn loopbaan. Die is bijna ten einde. Defensie heeft een metamorfose ondergaan sinds hij startte bij de Belgische Strijdkrachten in Duitsland. De Koude Oorlog was toen nog bezig en er werd getraind met de blik op het toenmalige Warschaupact. Nadat de Muur gevallen was, veranderde er veel. De Belgische eenheden verlieten Duitsland en België engageerde zich volop in vredesondersteunende operaties. De dienstplicht werd opgeschort en verschillende herstructureringen volgden elkaar op. Nieuwe, moderne wapensystemen deden hun intrede. De omgeving waarin onze strijdkrachten opereerden, veranderde voortdurend. Om een effectieve organisatie te blijven, transformeerde Defensie zich daarom de voorbije decennia continu. Dat zal nooit veranderen, beseft de korpsadjudant. Zoveel mogelijk anticiperen op onvoorspelbare veranderingen is vandaag de kunst.

Herstructureringen, nieuwe processen en wapensystemen, nieuwe opdrachten, …. Ze vragen individueel en collectief een groot aanpassingsvermogen. In dikwijls moeilijke omstandigheden is Defensie er steeds in geslaagd die hervormingen tot een goed einde te brengen. Omdat Defensie een lerende organisatie is. Lerende organisaties zijn organisaties met een sterk lerend vermogen. Ze willen continu beter worden. Daarom stimuleren ze hun leden om zich te ontwikkelen via trainingen, vormingen, coaching of mentoring. Doordat de leden zich individueel kunnen ontwikkelen, wordt ook de organisatie in zijn geheel beter. Het gaat zowel om collectief als individueel leren. Teams waarin goed samengewerkt wordt, leren constant bij. De teamleden delen kennis, leren van elkaar en helpen elkaar waardoor het team collectief sterker wordt. In dat opzicht is Defensie een veelkleurig mozaïek waarvan elk steentje een lerend team is.

De rol van leidinggevenden in een lerende organisatie kan moeilijk overschat worden, vindt de korpsadjudant. Effectieve leiders willen met hun medewerkers meer dan alleen resultaten bereiken. Ze willen ook samen groeien, sterker en performanter worden. Ze streven naar een ‘lerende groep’ waarvan de leden voortdurend hun eigen competenties en die van hun collega’s willen vergroten. Daarom stimuleren en ondersteunen ze een ‘lerend klimaat’ waarin medewerkers elkaar helpen, nadenken en leren uit successen en mislukkingen. Medewerkers aanmoedigen om samen innovatieve ideeën en oplossingen te ontwikkelen, vergroot hun betrokkenheid en motivatie. Effectieve leiders geven aan hun medewerkers de persoonlijke aandacht, steun en aanmoediging die ze nodig hebben om te excelleren. Ze kennen hun behoeften, capaciteiten en aspiraties en gaan met hen na hoe ze zich verder kunnen ontwikkelen.

De korpsadjudant weet dat het ook belangrijk is dat de globale context waarin Defensie vandaag actief is, gekend is. Waar willen we met Defensie naartoe en wat zijn de uitdagingen? Effectieve leiders zullen daarom de visie, de strategische objectieven en de opdrachten van Defensie communiceren en vertalen naar de specifieke werkomgeving van hun medewerkers. Een visie hebben, is niet enkel voorbehouden voor de hoogste leiding maar kan op alle niveaus binnen Defensie. Daarom mobiliseren leiders hun medewerkers rond een eigen enthousiasmerende visie, specifiek voor hun team of hun groep.

De korpsadjudant blikt terug op de vormingen die hij genoten heeft. Na zijn basisopleiding volgden later de vormingen voor keuronderofficier (KOO) en hoger onderofficier (HOO). Daarnaast kreeg hij ook verscheidene kortere, gespecialiseerde vormingen. Hij nam deel aan studiedagen en seminaries. De talrijke oefeningen en ook de operaties waren leermomenten bij uitstek. Fouten waren in de eerste plaats de start van een verbeteringsproces. Hij werd ook goed gecoacht en stond open voor feedback. Hij was zich bewust van zijn sterktes en te verbeteren punten. Elke gelegenheid die Defensie hem bood, nam hij te baat om zijn competenties te vergroten of te verbeteren. Zo groeide hij uit tot een uitstekend onderofficier en een gewaardeerd teamplayer.

Hij is er zich meer dan ooit van bewust dat zijn jongere collega’s dezelfde steun nodig hebben als hijzelf destijds. Ook zij moeten zich continu kunnen verbeteren en ontwikkelen. Daarom voelt hij het als een morele verantwoordelijkheid om hen daarin te helpen en te begeleiden. Hij is dan ook vastbesloten om tot de laatste dag van zijn loopbaan zijn steentje bij te dragen opdat Defensie een sterk mozaïek van lerende teams zou blijven!

Defensie is dus een lerende organisatie die streeft naar continue verbetering. De filosofie van de lerende organisatie wordt bondig en treffend verwoord in het Competentiewoordenboek van Defensie, meer specifiek in de gedragscompetenties ‘Zichzelf ontwikkelen’ en ‘Bevorderen van de ontwikkeling van anderen’. Dit woordenboek kan geraadpleegd worden op het intranet. Wie dit nog niet gedaan heeft, raden we aan om dit snel te doen. Ondertussen kan elk van jullie nadenken over een alleszeggende quote van Peter Senge, baanbrekend denker en auteur over lerende organisaties:

A learning organisation is an organisation that is continually expanding its capacity to create its future.

Ziekte, invaliditeit of overlijden
Ziekte, invaliditeit of overlijden
Waarden in een stripverhaal
Waarden in een stripverhaal
Mutatieplanning
Mutatieplanning