De gedecentraliseerde basisvorming

Auteur: Pierre Bibert, Foto's: Erwin Ceuppens

“Waarom de vrijwilligers niet selecteren, aanwerven en vormen in dezelfde regio en hen ook daar maximaal hun beroep laten uitoefenen? Zo zou Defensie competitiever worden ten opzichte van de belangrijkste concurrenten op de arbeidsmarkt en dit zou een positieve weerslag hebben op onze werving.” (DirGen HR, 2017)

Ommekeer

In 2017 noteerde de sectie Rekrutering en Selectie van DG HR, in vergelijking met de voorgaande jaren, een lager aantal sollicitanten. Defensie moest echter meer beginnen aan te werven dan vroeger. Bovendien werd vastgesteld dat te veel jongeren ons verlieten tijdens de vorming. Beide fenomenen dienden dus te worden aangepakt en men moest inventief zijn om terzelfder tijd te beantwoorden aan onze personeelsbehoeften en aan de verwachtingen van de jongeren. We stelden vast dat hoewel een jonge militair er geen probleem mee heeft in opdracht te vertrekken of te trainen, hij buiten deze periodes het woon-werkverkeer wil beperken en zijn vrije tijd wil optimaliseren.

Terzelfder tijd lanceerde generaal-majoor THYS, commandant van de Landcomponent, het idee de basisvorming te geven in de gevechtseenheden. De trein van verandering was vertrokken.

Regionaliseren

Er werd voorgesteld om de Militaire Initiatiefase (MIF) op meerdere plaatsen te organiseren, verspreid over het nationale grondgebied. De gespecialiseerde professionele vorming werd reeds hoofdzakelijk in de eenheid gegeven. De vormingen, zoals de MIF, geografisch spreiden zou trouwens niet alleen voor de kandidaten positief uitvallen. Het zou ook de inplaatsstelling van instructeurs vergemakkelijken die zo eveneens in hun regio kunnen blijven. Het concept regionaal vormingscentrum was geboren.

Alvorens zich halsoverkop op dit initiatief te storten, werd besloten om in 2018 enkele test cases te organiseren. De MIF van de vrijwilligers wordt in bepaalde eenheden van de Landcomponent georganiseerd. Een eerste test case ging door van mei tot augustus 2018 te Marche-les-Dames. De resultaten waren goed en andere tests cases vonden plaats te Marche-en-Famenne, Brasschaat en opnieuw te Marche-les-Dames. De test cases werden periodiek geëvalueerd. Het is nog een beetje te vroeg om definitieve besluiten te trekken, maar we kunnen tevreden zijn over de resultaten van de test cases van 2018. De lessons learned zullen van nabij worden opgevolgd door de betrokken diensten.

In 2019 zullen ook andere eenheden de MIF organiseren voor de kandidaat-vrijwilligers. Het betreft 1C/Gr, Bvr/5Li, Bn Aie, 12/13Li, Bn ChA, 1/3L, TrgC Cdo. De twee eenheden die tot op heden de MIF hebben gegeven, namelijk het Centrum voor Basisopleiding en Scholing Noord (CBOS Noord) en zijn Franstalige tegenhanger, het CIBE Sud, zullen ook deze vorming blijven geven. De regio’s betrokken bij de gedecentraliseerde militaire basisvorming in 2019 zijn dus de regio’s Leopoldsburg, Brasschaat, Marche-en-Famenne, Spa, Aarlen en Marche-les-Dames. Om dit concept te optimaliseren, is het belangrijk hetzelfde te kunnen doen in andere regio’s. Een blik op de kaart leidt ons onmiddellijk naar Heverlee, Doornik en Lombardsijde. Deze locaties zouden stuk voor stuk uitstekend zijn om onze regionale vormingscapaciteit te verhogen.

Attritie bestrijden

Zoals aan het begin van dit artikel vermeld, verlaat een niet verwaarloosbaar aantal jongeren ons tijdens de vorming. De redenen zijn veelvuldig. Denken dat we iedereen kunnen houden, zou niet realistisch zijn, maar een zo groot mogelijk aantal kandidaten behouden, blijft een van onze hoofdbezorgdheden. Het specifieke karakter van ons beroep vereist bijzondere kennis, vaardigheden en attitudes en sommige kandidaten realiseren zich pas na enkele weken dat ze niet gemaakt zijn voor Defensie, wat maar logisch is.

Sommigen zijn ervan overtuigd dat we goede kandidaten verliezen door te snel te willen gaan op het vlak van de inhoud en het ritme gedurende de eerste weken. Daarom maken we gebruik van de test cases van de gedecentraliseerde vorming om nieuwe maatregelen te integreren die de overgang tussen het burgerleven en het militaire leven eenvoudiger zouden moeten maken. Zo werd besloten om tijdens de MIF een aantal volledig vrije weekends te garanderen, met een terugkeer van de kandidaten naar de kazerne op maandagmorgen in plaats van zondagavond. Het internaatsysteem wordt daarentegen niet in vraag gesteld. Naast wifi in de kamers, krijgen de kandidaten een vrije avond per week in het kwartier, behalve tijdens oefeningen van lange duur. Om de motivatie van de kandidaten te verhogen en de band met de gekozen eenheid zo snel mogelijk aan te halen, wordt in een dag in de eenheid voorzien, verankeringsdag genaamd. Deze dag biedt de kandidaten de mogelijkheid zich een beeld te vormen van de plaats waar ze zullen gaan werken en zich welkom te voelen in hun toekomstige omgeving.

De eerste resultaten van al deze progressieve maatregelen zijn ondertussen gekend. Ze zijn positief, maar we moeten uiteraard waakzaam blijven. Het attritiecijfer is vergelijkbaar met de andere jaren, de tevredenheid van de kandidaten na de MIF is goed tot zelfs zeer goed. De progressieve maatregelen zullen dus behouden blijven in 2019. De aanduiding en de vorming van de instructeurs, de voorbereiding van de inlijvingen en van de te geven cursussen, de opvolging van de kandidaten blijven essentieel.

CBOS Noord en CIBE Sud?

Het is de bedoeling het CBOS Noord en het CIBE Sud te betrekken tijdens de eerste twee dagen van de inlijving, behalve voor de inlijvingen voor Marche-les-Dames. De kandidaat-militairen zouden zich aanbieden bij het CBOS Noord en CIBE Sud, die over enorm veel ervaring beschikken in alle inlijvingsdomeinen. Ze zouden er worden ingelijfd en uitgerust, terwijl ze reeds worden omkaderd door de pelotonskaders van de verschillende regionale vormingscentra. Dit zou de werklast van de eenheden van de Gemotoriseerde Brigade en van het Regiment Special Operations enigszins verlichten, aangezien zij al een zwaar programma hebben. Na twee dagen zullen de kandidaten de als regionale vormingscentra toegewezen eenheden vervoegen om er de MIF te volgen.

Om te waken over de kwaliteit en de coherentie, zal de pedagogische begeleiding van de regionale vormingscentra in ieder geval worden verzekerd door de cellen methodologie van het CBOS Noord en CIBE Sud.

In 2019 zal de divisie HRC van DG HR de planning van de inlijvingen en de reservatie van de trainingsinstallaties blijven coördineren, in nauwe samenwerking met de betrokken diensten zoals de sectie Rekrutering en Selectie, de brigades en de affectatie-eenheden. Ze blijft verantwoordelijk voor de studieprogramma’s van de militaire basisvorming en de documentatie ervan.

Een ding is duidelijk: het menselijke kapitaal is het zwaartepunt van onze organisatie. Alle genomen en nog te nemen initiatieven verdienen de nodige aandacht van iedereen.