De externe werving 2017, gewikt en gewogen

Artikel : Peter Rombaut - foto's : DG-HR, DG-Com

Binnen de divisie Beheer van DG HR is de Sectie Rekrutering en Selectie verantwoordelijk voor het aantrekken en selecteren van jongeren die een loopbaan binnen Defensie willen uitbouwen. Deze jongeren ondergaan een reeks selectietesten en aan de best gerangschikte sollicitanten wordt uiteindelijk een vacature toegewezen.

We moeten deze instroom aan nieuwe, gemotiveerde rekruten verzekeren om onze opdrachten te kunnen vervullen. Daarom opent Defensie jaarlijks heel wat vacatures. In 2017 waren dit 130 vacatures voor officieren, 600 voor onderofficieren en 430 voor vrijwilligers.

Hoog mikken om veilig te landen

Ons objectief: het totaal aantal opengestelde vacatures ingevuld hebben op het einde van het wervingsjaar. Jammer genoeg merken we dat een deel van de kandidaten al na korte tijd Defensie verlaat. Om dit te compenseren, verhogen we het aantal vacatures ten opzichte van het oorspronkelijk plan zodat -rekening houdend met de vroegtijdige vertrekkers- we de vooropgestelde objectieven op het einde van het wervingsjaar blijven halen. Bovendien zetten we alle middelen in om Defensie bekend te maken bij de jongeren. De informatiecentra bezoeken op een actieve manier diverse scholen om de interesse bij de jeugd aan te wakkeren, de eenheden organiseren op regelmatige basis kennismakings- en jobdagen, en de samenwerkingsverbanden met VDAB, FOREM en ACTIRIS worden optimaal benut.

Inschrijvingen in dalende lijn

In 2017 daagden er minder sollicitanten op (zie grafiek 1). In het BDL-statuut kan je maar tot je 26 jaar solliciteren in plaats van tot je 34e, waardoor een deel van het aantal mogelijke sollicitanten niet meer in aanmerking komt voor een job binnen Defensie. Dit zorgde op zich al voor een vermindering van bijna één vijfde van het aantal sollicitanten. Het is moeilijk te bepalen welke bijkomende externe factoren aan de grondslag van de daling liggen, maar mogelijks zal het pensioendebat, de onzekerheid rond het openhouden van kazernes, een gebrek aan rekruteringscampagnes in de media, een heropleving van de economie en de groei van het aantal daaraan gekoppelde arbeidsplaatsen een invloed hebben gehad op de cijfers.

De daling in het aantal inschrijvingen was voornamelijk voelbaar in de categorie van de vrijwilligers. De categorie van de onderofficieren kende ook wel een vermindering in het aantal inschrijvingen, maar in vergelijking met 2016 stelden we tweemaal zoveel vacatures voor hen open. We zochten in 2017 namelijk 260 onderofficieren meer dan in het jaar voordien.

In de grafiek 1 valt ook een dal op in het jaar 2015. Hier is een logische verklaring voor: het laag aantal sollicitanten in 2015 was het gevolg van de opgelegde wervingsstop die voornamelijk de categorie van de vrijwilligers trof. De verhoging van het aantal inschrijvingen in 2016, ten opzichte van 2015, ligt dus in de algemene tendens van de laatste jaren.

Evolutie inschrijvingen externe werving 2008 – 2017

Inschrijvingen in dalende lijn

Toch is Defensie er in geslaagd om, met het aantal sollicitanten dat zich aanbood in 2017, 141 officieren, 616 onderofficieren en 602 vrijwilligers in te lijven.

We stellen wel vast dat niet alle vacatures even aantrekkelijk waren. Voor vele vacatures waren er ruim voldoende inschrijvingen, maar voor sommige andere vacatures was er te weinig interesse om deze uiteindelijk in te vullen. Hierdoor ontstonden tekorten. Om deze tekorten op te vangen, werden meer sollicitanten ingelijfd voor die vacatures waarvoor wel voldoende interesse was.

Bij de officieren werden voornamelijk de medisch-technische vacatures (dokters, tandartsen, apothekers) niet ingevuld, terwijl de technische vacatures bij de onderofficieren nauwelijks voor de helft werden ingevuld. Ook de invulling van de logistieke functies was in deze personeelscategorie onvoldoende. Bij de vrijwilligers raakten de technische vacatures en de functies van de Marine zeer moeilijk ingevuld, hetgeen echter niet geheel onlogisch is. Deze tendens is immers ook merkbaar in het burgermilieu: ook daar worden technische functies steeds moeilijker ingevuld.

Procentueel aantal ingeschreven vrouwelijke sollicitanten 2008 – 2017

De vrouwelijke sollicitant

We zien het beroep van militair nog teveel aan als een typisch mannelijk beroep, terwijl alle vacatures ook openstaan voor vrouwen. Om dit beeld te wijzigen, zagen in de loop van 2017 heel wat initiatieven het licht om meer vrouwelijke sollicitanten aan te trekken. Omdat deze campagnes in het najaar plaatsvonden, zal de werkelijke impact pas merkbaar worden in het wervingsjaar 2018. Toch kende 2017 het hoogste percentage ingeschreven vrouwelijke sollicitanten van de laatste tien jaar (grafiek 2). Een positieve evolutie waarin we hopen de volgende jaren het nog beter te doen.

De verschillen tussen de personeelscategorieën zijn groot. Terwijl bij de officieren ongeveer 1 sollicitant op 5 een vrouw was, kenden de onderofficieren een verhouding van 1 sollicitant op 7 en de vrijwilligers een verhouding van 1 op 14.

En de toekomst?

Voor het wervingsjaar 2017 werd de uitdaging aangegaan om met de nodige flexibiliteit en creativiteit het gewenste aantal militairen in te lijven en over te houden. Missie geslaagd! Toch mogen we niet euforisch worden. Het bleef heel moeilijk om specifieke vacatures, zoals technische en logistieke functies, in te vullen. Hierdoor werd niet volledig aan de behoefte van Defensie voldaan. Bovendien werden nagenoeg alle sollicitanten, die zich aanboden en geschikt bleken, na het selectieproces ingelijfd. In het verleden hadden we vaak meer geschikte sollicitanten dan het aantal opengestelde plaatsen, waardoor een deel van deze sollicitanten in de wervingsreserve kwam. Dit was in 2017 nagenoeg niet het geval.

2018 zal een nog grotere uitdaging zijn: er worden nog meer vacatures geopend (160 vacatures voor officieren, 611 voor onderofficieren en 810 voor vrijwilligers). Hoewel het aantal inschrijvingen nu al iets hoger ligt dan in 2017, hebben we de militairen nodig om enthousiast over hun job te vertellen en over hun taak als militair. Ze zijn onze ambassadeurs en dus de sleutel tot succes in het wervingsverhaal.