Clean River: genisten te land, te water en in de lucht

Artikel: Jimmy Stroobants – foto's: Jurgen Braekevelt

Op verschillende plaatsen in Antwerpen en Oost-Vlaanderen heeft het 11 Bataljon Genie in mei de grootscheepse oefening Clean River uitgevoerd. Daaraan namen meer dan 450 Belgische en Nederlandse militairen deel. Voor het eerst in twintig jaar staken ze tijdens een militaire oefening de Schelde over.

Aan Belgische kant zijn het voornamelijk militairen van het 11 Bataljon Genie uit Burcht die in de vroege ochtend van 10 mei de Schelde trotseren. Daarnaast nemen ook ongeveer zeventig militairen deel van het Bataljon 12 Linie Prins Leopold – 13 Linie uit Spa. “Zij krijgen de steun van een honderdtal militairen van hun Nederlandse zustereenheden, het 101 Bataljon Genie en het 41 Pantsergeniebataljon”, vertelt luitenant-kolonel Alain Gysels, korpscommandant van het 11 Bataljon Genie en directeur van de oefening.

“De samenwerking met onze Nederlandse collega’s maakt dit tot een unieke operatie.”

Met Nederlandse expertise

Tijdens de oefening staken de militairen dus ook de Schelde over. Dat was de eerste gecoördineerde rivieroverschrijding van de Schelde in ruim twintig jaar, en de grootste ooit. “De oefening Clean River vindt om de twee jaar plaats”, gaat de luitenant-kolonel verder. “Dit is de derde editie die we organiseren. De samenwerking met onze Nederlandse collega’s maakt dit tot een unieke operatie. Dankzij hun expertise met pontons kunnen wij onze voertuigen aan de overkant van de Schelde krijgen.”

De volgende dag – donderdag 11 mei – gaat de oefening door. “Gisteren hebben we de Schelde overgestoken,” vertelt luitenant-kolonel Gysels, “eerst met personeel in bootjes. Zodra die de oever hadden beveiligd, hebben we de oefening herhaald met voertuigen op pontons. Dat verliep allemaal vrij vlot. Na de landing moesten onze militairen in een grootschalig scenario ‘opstandelingen’ uitschakelen en verborgen wapens opsporen. Nadat we een vijandelijk opstandelingennest hadden opgerold, leverden de zoekacties aanwijzingen op voor een mogelijke aanslag tegen de burgemeester van Sint-Niklaas. Daar zijn we nu voor een dringende actie. Gisteren waren we dus actief op en rond de Schelde. Vandaag werken we in onze peterstad Sint-Niklaas vooral vanuit de lucht en op de grond.”

Stadsomgeving maakt het realistisch

De acties in Sint-Niklaas beginnen inderdaad met helikopters die enkele teams interventietroepen invliegen. In enkele leegstaande woningen zijn onder andere een schuilplaats van de ‘opstandelingen’ geënsceneerd en een geïmproviseerd laboratorium om explosieven te maken. “In hedendaagse oorlogssituaties krijgen de troepen steeds meer met dergelijke situaties te maken”, licht de korpscommandant toe. “Om daar gepast op te reageren, hebben we onze mensen per helikopter ingevlogen. Ze hebben zich een weg naar de woningen gezocht, de tegenstanders die de schuilplaats verdedigden uitgeschakeld en zijn de woningen binnengedrongen. Daar hebben ze een verdacht pakket gevonden, dat DOVO onschadelijk moet maken. Daarmee is het scenario ten einde.”

“In hedendaagse oorlogssituaties krijgen de troepen steeds meer met dergelijke situaties te maken.”

Niet evident!

Een oefening van een dergelijke omvang organiseren, is al enige jaren niet meer evident. De inzet van personeel tijdens operaties Vigilant Guardian en Spring Guardian doet zich ook in Burcht gevoelen. “Ook onze mensen patrouilleren sinds 2015 mee in de straten van Antwerpen, Brussel, Luik en Charleroi. Sindsdien zijn er geen grote oefeningen meer geweest”, vertelt luitenant-kolonel Gysels.

De waarde van een dergelijke oefening en de lessen daaruit, kunnen we echter nauwelijks overschatten. “Met deze oefening willen we onze mensen weer meer in hun kerntaak trainen. Alleen zo kunnen we hun essentiële vaardigheden weer op peil brengen. We hebben deze week heel wat dingen vastgesteld die goed of verkeerd lopen. Nu komt het erop aan te identificeren en te bekrachtigen wat goed was en te verbeteren wat minder goed was,” sluit kolonel Gysels af.

Geniebataljon in de kijker

De activiteiten rond Clean River kregen veel bekijks van buurtbewoners en pers, vooral in Sint-Niklaas. Daardoor was de oefening voor het bataljon ook een uitstekende gelegenheid om hun rekrutering een boost te geven. Tijdens de jobdag op woensdag waren 41 jongeren getuige van verschillende stadia van de oefening. Onverwacht kregen zij zelfs een nog meer realistische kijk op de vaardigheden van de genisten, toen een van de voertuigen bij het afrijden van het vlot in het water terecht kwam.